Phát Thanh Tin Lành
DẠY CON
Những Nguy Hiểm
Khi Con Dùng Thiết Bị Điện Tử Vô Giới Hạn
Kính chào quý thính giả,
Trong Câu Chuyện Gia Đình những tuần qua chúng tôi trình bày một số nguyên tắc căn bản trong việc dạy dỗ con cái. Những nguyên tắc này không thay đổi nhưng khi áp dụng vào thực tế lắm khi cha mẹ thấy lúng túng, nhất là trước những thay đổi trong xã hội của thế kỷ 21 này. Hôm nay chúng tôi xin nói về một thách thức lớn trong trách nhiệm nuôi dạy con cháu mà hầu hết ông bà cha mẹ đang phải đối diện, đó là ngày nay con cháu chúng ta dành quá nhiều thì giờ sử dụng các thiết bị điện tử: Máy vi tính (computer) Điện thoại di động (cell phone), Ipad, v.v… Theo các cơ quan nghiên cứu về vấn đề này, ngày nay các em nhỏ khoảng 11, 12 tuổi đã biết và thấy những hình ảnh đồi trụy trên mạng, có một số em chỉ mới bốn năm tuổi mà đã thấy và biết những hình ảnh xấu xa này. Theo một cơ quan nghiên cứu khác, 42 phần trăm các em ở bậc tiểu học bị người lạ quấy nhiễu, đe dọa trên mạng, và nguy hiểm hơn nữa, cứ năm em 12 tuổi thì có một em bị người xấu liên lạc để dụ dỗ, rủ rê vào những việc tội lỗi.
Ngoài những nguy hiểm vừa kể, còn có nhiều nguy hiểm khác xảy ra cho các em nhỏ khi cha mẹ không quan tâm kiểm soát hay không giới hạn thì giờ các em dùng những thiết bị điện tử: Cell phone, Ipad, computer, v.v… Một bác sĩ tâm lý nọ cho biết, khi các em nhỏ sử dụng những phương tiện kỹ thuật này quá nhiều thay vì vui chơi với bạn bè ở ngoài trời, ngoài sân, tính tình các em sẽ thay đổi, buồn vui thất thường; nhiều em trở nên lười biếng, không muốn hoạt động cũng không muốn làm việc gì, và tính tình các em cũng thay đổi, trở nên khó chịu, khó tính. Các bác sĩ tâm lý cũng cho biết, khi sử dụng cell phone, Ipad, computer suốt ngày, tâm trí bị khích động liên tục nên con em chúng ta dễ bị bệnh mất ngủ, vì não bộ phải làm việc nhiều, tinh thần căng thẳng, ảnh hưởng đến tâm trí, vì vậy khả năng tập trung của các em cũng suy giảm. Ngoài ra, vì thiếu vận động thân thể, các em nhỏ cũng bị những chứng bệnh: chậm lớn hay quá mập … Có em cũng bị chứng cao đường, cao mỡ trong máu như người lớn tuổi; với những em càng nhỏ tuổi thì những tai hại này càng lớn hơn và nguy hiểm hơn. Vì những nguy hiểm này, các vị giám đốc, kỹ sư làm việc tại Silicon Valley không cho con họ sử dụng những thiết bị mà chính họ đã chế tạo và sản xuất.
Năm 2018, trên báo New York Times có một bài nói rằng những cha mẹ làm việc với Facebook, Apple, Microsoft, Mozilla hay với những nhà kỹ thuật điện toán lớn khác không cho con họ dùng những phương tiện truyền thông hiện đại này.
Một người nọ giấu tên, nói với ký giả tờ báo này như sau: “Tôi tin rằng quỷ Sa-tan đang hoạt động, đang dùng cell phones để giết chết đời sống con em chúng ta.” Nếu là cha mẹ có con còn nhỏ tuổi, chúng ta cần để ý đến lời cảnh báo này. Một ký giả nọ cho biết, nhiều phụ huynh vẫn không quan tâm đến nguy hiểm này, có người chủ trương rằng cha mẹ phải tôn trọng sự riêng tư của con cái khi các em vào mạng. Có người còn nói, kiểm soát con khi các em dùng những thiết bị điện tử này cho thấy cha mẹ không tin con và có thể khiến các em lớn lên chấp nhận bị kiểm soát về mọi khía cạnh trong đời sống.
Tác giả bài báo này viết tiếp: “Suy nghĩ như thế là thiếu khôn ngoan. Con em chúng ta cần biết rằng, khi các em vào mạng xã hội, dùng những thiết bị điện toán, cha mẹ có quyền kiểm soát tất cả những gì các em đọc hoặc xem trên mạng, các em không có quyền riêng tư, không được giấu cha mẹ. Thật ra, nếu thương con, chúng ta phải quan tâm, dành thì giờ để ý và hướng dẫn con. Ngược lại, nếu cha mẹ quá bận rộn, không có thì giờ ở gần con, để con tự do vào mạng lưới suốt ngày đêm, để xem bất cứ điều gì, bất cứ lúc nào các em muốn là chúng ta không thật sự thương con, không quan tâm đến đời sống tinh thần và đạo đức của con.”
Như vậy, nếu thương con và quan tâm đến đời sống tinh thần đạo đức của con, là cha mẹ chúng ta cần kiểm soát hay hướng dẫn con như thế nào? Quy luật và giới hạn chúng ta đặt ra cho con gồm những điều sau: Cho con biết rằng, cái cell phone, Ipad hay laptop mà các em sử dụng là của cha mẹ chứ không phải của các em, vì vậy cha mẹ có quyền biết và kiểm soát những gì các em xem hay đọc trong đó. Trong thời buổi ngày nay chúng ta biết rằng trong xã hội có nhiều người xấu, muốn làm hại tâm trí của trẻ em và người lớn, họ đưa lên mạng những hình ảnh tội lỗi xấu xa để đầu độc mọi người. Nếu cha mẹ vì bận rộn với công việc, với những trách nhiệm khác hằng ngày, nên không quan tâm đến con cái, không đặt giới hạn, cũng không kiểm soát nhưng cho con tự do muốn đọc gì, xem gì trên phone, trên Ipad cũng được, là chúng ta không thật sự thương con, vì không bảo vệ con khỏi những nguy hiểm về mặt tinh thần và đạo đức.
Một điều khác các bậc phụ huynh cần quan tâm áp dụng là: tất cả cell phone, iPpad, tablets, computer trong nhà không nên để trong phòng riêng, có cửa khóa lại, nhưng phải để ở phòng khách hoặc ở chỗ luôn có người trong nhà qua lại. Con cái cũng phải cho cha mẹ biết password để vào các thiết bị của các em là gì, để lúc nào cha mẹ cũng có thể mở những thiết bị đó để check xem con mình đã đọc gì, xem gì, đã liên lạc với ai hay trao đổi điều gì với những người trên mạng.
Một nhà tâm lý học tại trường M.I.T. đề nghị các bậc phụ huynh cũng cần cho con biết giới hạn trong việc sử dụng thiết bị điện tử, nghĩa là có những nơi hay những lúc con không được dùng. Chẳng hạn như khi đi trong xe, trong bữa ăn của gia đình, khi đi ngủ. Khi đi vacation với gia đình cũng có những lúc các em không được dùng cell phone. Mục đích những giới hạn này là để giúp tâm trí con em chúng ta được nghỉ ngơi, để các em tham gia những sinh hoạt khác trong ngày, như chơi với bạn, nói chuyện với người thân, thay vì chỉ trao đổi suy nghĩ hay trò chuyện với những người ở xa, nhiều khi là người các em không biết. Trong tuần gia đình chúng ta cũng nên có một ngày không dùng cell phone hay máy điện toán để cha mẹ và con cái có thì giờ trò chuyện, chia xẻ tâm tình với nhau.
Quan trọng hơn cả, là ông bà cha mẹ, chúng ta cần xây dựng mối quan hệ gần gũi, thân thương với con cháu, để các em thấy rằng chúng ta thương các em và luôn muốn điều tốt nhất cho các em. Nếu cha mẹ không thông cảm, không đồng ý với con về những điều tốt mà các em mong muốn thì việc đặt giới hạn, luật lệ trong việc sử dụng điện thoại hay máy điện toán sẽ khiến các em cảm thấy khó chịu, nghĩ rằng mình bị cấm đoán và mất tự do. Các em không hiểu vì sao cha mẹ đi ngược lại với làn sóng của xã hội và mọi người chung quanh, từ đó các em sẽ không vâng lời nhưng có khuynh hướng muốn phản loạn, phản đối cha mẹ để làm những gì các em muốn, nhất là để được giống như bạn bè của mình. Chỉ khi thật sự có mối quan hệ gần gũi và thương yêu với con, chúng ta mới có thể chỉ cho con thấy rằng các em là những con người đặc biệt, có giá trị lớn đối với cha mẹ cũng như trước mặt Chúa. Nhất là giải thích cho con thấy rằng các em không phải tùy thuộc vào những thiết bị điện tử đó thì đời sống mới vui và có ý nghĩa.
Chúng ta cũng cần nói cho con biết rằng, là cha mẹ, chúng ta có trách nhiệm bảo vệ các em khỏi những ảnh hưởng xấu và người xấu trong xã hội, vì mục đích của họ là đem vào tâm trí các em những điều không tốt, không lành mạnh để đời sống các em sẽ vì những ảnh hưởng xấu đó ngã vào chỗ hư hỏng để rồi gặt lấy những hậu quả tai hại sau này. Chúng ta cần cầu xin Chúa ban cho mình khôn ngoan để đương đầu với những thách thức trong thời đại tin học này, chúng ta cũng cần có Lời Chúa dạy trong Kinh Thánh làm tiêu chuẩn cho việc hướng dẫn, dạy dỗ con cái. Trong những thông tin con cháu chúng ta thâu nhận hằng ngày trên mạng có rất nhiều điều làm dơ bẩn tâm trí trong trắng ngây thơ của các em và từ đó dẫn đến chỗ hủy hoại cuộc đời sống trong trắng của các em.
Chúa biết rõ điều này nên Lời Chúa trong Kinh Thánh dạy như sau: “Hãy cần thận giữ tấm lòng của con hơn hết, vì các nguồn sự sống do nơi nó mà ra” (Sách Châm Ngôn 4:23). Chúng ta cần giúp con cháu giữ tâm trí và tấm lòng trong sạch, để có những suy nghĩ, việc làm trong sạch thiện lành.
Sứ đồ Phao-lô khuyên: “Hễ điều gì chân thật, điều gì đáng trọng, điều gì công chính, điều gì thanh sạch, điều gì đáng yêu chuộng, điều gì đáng biểu dương; nói chung, điều gì đức hạnh, đáng khen ngợi thì anh em phải nghĩ đến” (Thư Phi-líp 4:8). Phao-lô hàm ý nhắc mọi người: Tất cả những gì không cao đẹp, không trong sạch, không công chính, không đáng biểu dương thì chúng ta đừng nghĩ đến, cũng đừng để những điều xấu xa đó xâm nhập vào tâm trí con cháu chúng ta, bất cứ dưới hình thức nào.
Minh Nguyên
Chương Trình Phát Thanh Tin Lành