Phát Thanh Tin Lành
Nguyên Tắc Dạy Con
Áp Dụng Kỷ Luật Trong Việc Dạy Con
Kính chào quý thính giả, chúng tôi chân thành cảm ơn quý vị đón nghe Câu Chuyện Gia Đình của Phát Thanh Tin Lành hôm nay. Trong Câu Chuyện Gia Đình mấy tuần qua, chúng tôi chia xẻ về đề tài “Nuôi Dạy Con Cái,” chúng tôi nghĩ đây là đề tài quan trọng và thực tế, vì nhiều quý vị, là thính giả của Phát Thanh Tin Lành, đang nuôi nấng dạy dỗ những đứa con Chúa ban cho gia đình mình. Nuôi dạy con nên người là trách nhiệm không những lớn lao, nặng nề nhưng cũng rất quan trọng, vì cách chúng ta nuôi dạy hướng dẫn con khi các em còn nhỏ, khi còn sống dưới sự chăm sóc dạy dỗ của cha mẹ, sẽ ảnh hưởng đến cả cuộc đời của các em sau này. Qua kinh nghiệm của chính mình với cha mẹ trong những năm tháng sống trong gia đình, chúng ta biết rằng tình thương yêu và thông cảm của cha mẹ đối với con cái là điều rất quan trọng, tình thương và lòng thông cảm đó sẽ giúp con kính yêu gần gũi với cha mẹ, muốn vâng lời cha mẹ, và không muốn làm điều gì để cha mẹ phải lo lắng, buồn phiền.
Như chúng ta đều biết, để việc nuôi dạy con có kết quả, chúng ta cần giữ quân bình giữa tình thương và kỷ luật. Khi cha mẹ thương con và không áp dụng kỷ luật, nhưng cho con tự do làm theo ý các em muốn, những đứa con đó lớn lên không thể trở thành những người có đời sống đạo đức, kỷ luật, và là những công dân trưởng thành trong xã hội. Sống chung với cha mẹ dưới một mái nhà, con cái trong gia đình nhiều khi cảm thấy như có một sự giằng co giữa hai thế hệ, tức là giữa cha mẹ và các em. Cha mẹ muốn các con vâng lời, ăn uống chơi đùa trong kỷ luật, theo giờ giấc và cách thức cha mẹ xác định; con cái thì trái lại, thường muốn làm theo ý mình, việc gì thích thì làm không thích thì bỏ qua, không làm. Chẳng hạn như, các con thì muốn ăn uống, ngủ nghỉ, học hành bất cứ lúc nào các em muốn chứ không theo giờ giấc. Nhưng là cha mẹ chúng ta biết, các con còn nhỏ, đời sống chưa có nề nếp nên cần được hướng dẫn vào đời sống có giờ giấc kỷ luật đàng hoàng; để thực hiện được điều đó, là cha mẹ chúng ta cần làm gương cho con và cần giữ quân bình giữa tình thương và kỷ luật trong việc nuôi dạy con.
Nhiều năm trước đây, tác giả James Dobson viết một quyển sách về việc dạy con, tựa đề The Strong Will Child tạm dịch là “Đứa Con Cứng Đầu.” Trong quyển sách này tác giả Dobson mô tả sự giằng co giữa ý muốn của con cái và ý muốn của cha mẹ, qua những lời mô tả như sau:
Các con trong gia đình luôn cảm nhận như có một sự giằng co giữa ý muốn của hai thế hệ: vì cha mẹ muốn điều này nhưng con cái thì muốn điều khác, ý của cha mẹ thường khác với ý của con cái; vì vậy, cách cha mẹ phản ứng hay xử lý trước những điều con muốn rất là quan trọng. Khi các con không vâng lời cha mẹ vì muốn làm theo ý riêng là các em thách thức thẩm quyền của cha mẹ, những lúc đó nếu cha mẹ lấy tình yêu thương, giải thích cho con biết và giữ vững lập trường, tức là các con phải vâng theo ý của cha mẹ, các con sẽ hiểu và cảm thấy an toàn dưới sự hướng dẫn của cha mẹ, và dù không được làm những điều theo ý mình muốn, các em sẽ thấy mình được an toàn trong môi trường thân yêu của gia đình, nhất là trong tình thương của cha mẹ.
Trong một bài nói về cách làm thế nào đển uốn nắn, hướng dẫn con cái trở nên người khôn ngoan, mục sư Chuck Swindoll nói như sau:
Mục đích của việc dạy con không phải là dùng áp lực, với bất cứ giá nào, để cha mẹ sẽ thắng khi có sự giằng co giữa ý muốn của con và ý của cha mẹ.
Nhưng đây là điều nhiều cha mẹ thường làm, tức là luôn muốn con cái phải vâng theo ý cha mẹ, phải làm điều cha mẹ muốn. Khi giữa cha mẹ và con cái có những ý kiến hay mong muốn khác nhau mà cha mẹ được thắng, tức là bắt con cái phải làm theo ý cha mẹ, chúng ta có thể khiến con bị buồn khổ, thất vọng và khiến cho mối quan hệ giữa chúng ta với các con trở thành căng thẳng và ngăn cách chứ không gần gũi tốt đẹp. Trái lại, khi áp dụng kỷ luật với con, cha mẹ uốn nắn ý muốn của con vào khuôn phép của cha mẹ một cách nhẹ nhàng, nhưng cương quyết và với lời giải thích rõ ràng cho con hiểu, chúng ta có thể uốn nắn con vào khuôn phép một cách tốt đẹp, như những người thợ gốm uốn nắn những đồ dùng bằng đất sét một cách dễ dàng khi miếng đất sét còn mềm ở trong tay người thợ gốm.
Mục sư Swindoll cho biết:
Để việc dạy dỗ uốn nắn tâm tính của con cái có kết quả, là cha mẹ, chúng ta cần có sự khôn ngoan, là khôn ngoan chỉ một mình Thiên Chúa có thể ban cho chúng ta.
Ngày xưa có những cha mẹ áp dụng kỷ luật với con quá nghiêm khắc, nhiều khi đến độ tàn ác. Ngày nay thì ngược lại, khi nghe nói về việc áp dụng kỷ luật với con, nhiều người cho rằng áp dụng kỷ luật là hành hạ hay ngược đãi con cái. Vì thế một số phụ huynh tránh, không áp dụng một kỷ luật nào đối với con nhưng để cho con được tự do, muốn làm gì cũng được; đòi hỏi điều gì cha mẹ cũng chiều cũng cho. Đây là điều vô cùng nguy hiểm, vì khi nuôi dạy con như vậy chúng ta sẽ tạo nên những con người vô kỷ luật và sẽ dẫn đến chỗ cống thiếu đạo đức.
Lời Chúa trong sách Châm Ngôn, thuộc phần Kinh Thánh Cựu Ước, dạy rằng nếu cha mẹ nào thật sự thương con, phải hết lòng chỉ bảo và sửa dạy con, người nào không áp dụng kỷ luật để uốn nắn con là không thương con. Câu Kinh Thánh đó ghi trong Châm Ngôn 13:24, như sau:
Người nào kiêng roi vọt ghét con trai mình, nhưng ai thương con ắt cần sửa trị nó.
Tục ngữ Việt Nam chúng ta cũng dạy một câu tương tự, đó là: “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi.” Nếu cha mẹ không áp dụng kỷ luật trong việc nuôi dạy con là không thương con, vì không cho con những hướng dẫn, chỉ bảo cần thiết để giúp con nên người trưởng thành, không giúp con biết đâu là việc tốt đẹp hữu ích phải làm, việc nào là hư xấu, có hại con phải tránh đi.
Chúng ta có thể nói, nếu cha mẹ không chỉ bảo, không dạy cho con biết điều nào là tốt, là phải để con làm theo, thực hành; cũng không cảnh cáo cho con biết những điều xấu xa sai quấy để tránh đi là không thật sự thương con nhưng đã bỏ bê con, đó cũng là một hình thức ngược đãi con cái. Áp dụng kỷ luật quá nghiêm khắc, khiến con bị tổn thương cả thể xác lẫn tinh thần là ngược đãi con, nhưng không áp dụng kỷ luật, để cho con tự do làm điều sai quấy để rồi trở nên người hư hỏng cũng là ngược đãi con.
Vì vậy, nếu thật sự thương con, xem con có giá trị, là món quà quý Thiên Chúa ban cho gia đình mình, là cha mẹ chúng ta không chỉ lo con ăn ngon mặc đẹp, được học hành đến nơi đến chốn cũng như có đầy đủ những gì con cần, tức là chỉ chăm sóc con người bề ngoài mà bỏ quên con người bề trong, nhất là về tâm tính và đức tin của con, là chúng ta chưa trọn trách nhiệm làm cha mẹ, vì vậy, dù bận rộn với nhiều trách nhiệm, cầu xin Chúa giúp chúng ta đặt lại thứ tự ưu tiên trong đời sống, để có thì giờ cho con, với con, hầu có thể kiên nhẫn dạy dỗ làm gương cho con, chỉ dạy hướng dẫn con nên người, có đời sống trong sạch đạo đức, nhất là có đức tin nơi Thiên Chúa, để lớn lên các con chúng ta sẽ giúp xây dựng cho xã hội con người bớt đi tội lỗi xấu xa, để đời sống được bình an, mọi người sống với nhau trong chân thật, trong sạch, hiền hòa và tràn đầy yêu thương.
Minh Nguyên
Chương Trình Phát Thanh Tin Lành